
به همین مناسبت، دفتر روابط عمومی شرکت برق منطقهای یزد در گفتوگویی با علیرضا حاجیحسینی، ضمن بررسی عوامل مؤثر بر این موفقیت، به تشریح رویکردهای نوین مهندسی ایمنی، مدیریت ریسک در تأسیسات فشارقوی، الزامات بهداشت حرفهای و محیط زیست و برنامههای پیشروی شرکت در این حوزه پرداخته است.
خبرنگار روابط عمومی: جناب آقای حاجیحسینی، انتخاب جنابعالی بهعنوان ناظر برتر و مدیر برتر بهام صنعت برق کشور را تبریک میگوییم. به نظر شما چه عواملی زمینهساز این موفقیت در سال ۱۴۰۴ شد؟
علیرضا حاجیحسینی: با سلام و درود به همه تلاشگران صنعت برق و تبریک روز ملی ایمنی و آتشنشانی. به اعتقاد من، موفقیت در حوزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست، بیش از هر چیز به استقرار یک نظام مدیریتی پویا، ساختاریافته و پیشگیرانه وابسته است؛ نظامی که سازمان را از اقدامات مقطعی و واکنشی به سمت شناسایی و کنترل پیشدستانه خطرات هدایت کند.
در سال ۱۴۰۴، تمرکز اصلی ما بر هدفگذاری همسو با راهبردهای کلان سازمان و برنامهریزی جامع عملیاتی بود. تلاش کردیم ایمنی را نه بهعنوان وظیفهای محدود به یک واحد سازمانی، بلکه بهعنوان بخشی جداییناپذیر از تمامی فرآیندهای بهرهبرداری، مهندسی و اجرای طرحهای توسعه در نظر بگیریم.
تدوین برنامههای مدون، پایش مستمر شاخصهای پیشرو ایمنی بهجای اتکای صرف به شاخصهای پسرو و همچنین تعامل مستمر با دفتر بهام شرکت توانیر برای اجرای هماهنگ دستورالعملهای ملی، از مهمترین عوامل این موفقیت بود. البته تحقق چنین دستاوردی بدون همکاری و همراهی مجموعه مدیران، کارشناسان و نیروهای اجرایی امکانپذیر نیست.
خبرنگار روابط عمومی: تأسیسات خطوط و پستهای انتقال و فوقتوزیع برق با مخاطرات متعددی همراه هستند. مدیریت ریسک در این محیطها چگونه انجام میشود؟
علیرضا حاجیحسینی: فعالیت در شبکههای انتقال و فوقتوزیع برق به دلیل ولتاژ بالا، انرژی الکتریکی، کار در ارتفاع و شرایط اقلیمی خاص، مستلزم رعایت دقیق الزامات ایمنی است. در این محیطها، شناسایی خطرات و کنترل ریسک باید پیش از آغاز عملیات شروع شود و در تمام مراحل کار ادامه یابد.
یکی از مهمترین اقدامات، ارزیابی ریسک در محل اجرای عملیات است. سرپرستان و مجریان باید پیش از شروع کار، شرایط محیطی و مخاطرات احتمالی را بررسی کنند و در صورت تغییر شرایط، ارزیابی ایمنی را مورد بازنگری قرار دهند.
موضوع مهم دیگر، اجرای دقیق نظام مجوزهای کار و اطمینان از ایمنسازی تجهیزات است. احراز بیبرقی، قطع و جداسازی ایمن، قفلگذاری و نشانهگذاری، تخلیه بارهای خازنی و نصب اتصال زمین موقت استاندارد در محلهای موردنیاز، از الزامات اساسی عملیات ایمن در شبکه برق محسوب میشود.
همچنین، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و ابزارهای استاندارد، انجام آزمونهای دورهای تجهیزات عایق، بهکارگیری پوششهای حفاظتی متناسب با خطر قوس الکتریکی و استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت در برابر سقوط، اهمیت زیادی دارد.
در کنار این اقدامات فنی، تقویت فرهنگ ایمنی و اصلاح رفتارهای پرخطر نیز ضروری است. برگزاری گفتوگوهای ایمنی پیش از شروع کار و افزایش مشارکت کارکنان در شناسایی مخاطرات، کمک میکند تا ایمنی از یک الزام اداری به بخشی از رفتار روزمره نیروهای عملیاتی تبدیل شود.
خبرنگار روابط عمومی: در کنار ایمنی تجهیزات و عملیات، بهداشت حرفهای و حفاظت از محیط زیست چه جایگاهی در نظام بهام شرکت دارند؟
علیرضا حاجیحسینی: نظام بهام زمانی اثربخش خواهد بود که هر سه رکن بهداشت حرفهای، ایمنی و محیط زیست را بهصورت یکپارچه پوشش دهد. توجه صرف به ایمنی تجهیزات، بدون در نظر گرفتن سلامت کارکنان و پیامدهای زیستمحیطی فعالیتها، نمیتواند پاسخگوی نیازهای یک سازمان پیشرو باشد.
در حوزه بهداشت حرفهای، شناسایی و پایش عوامل زیانآور محیط کار، بررسی میزان مواجهه کارکنان با میدانهای الکترومغناطیسی، ارزیابی شرایط ارگونومیک در پستها و مراکز دیسپاچینگ و انجام معاینات دورهای متناسب با مخاطرات شغلی، از جمله محورهای مهم فعالیت است. هدف آن است که ضمن کاهش مواجهه با عوامل زیانآور، از بروز بیماریهای ناشی از کار نیز پیشگیری شود.
در حوزه محیط زیست نیز مدیریت اصولی پسماندهای ویژه، پایش روغن ترانسفورماتورها از نظر آثار آلایندگی، مدیریت گاز SF6 و کنترل خطرات ناشی از نشت آن در تجهیزات فشارقوی و رعایت الزامات زیستمحیطی در مسیر خطوط انتقال، مورد توجه قرار دارد.
رویکرد ما این است که ملاحظات بهداشتی و زیستمحیطی از مرحله برنامهریزی و طراحی تا اجرا و بهرهبرداری، در فرآیندهای سازمان لحاظ شوند.
خبرنگار روابط عمومی: یکی از چالشهای مهم صنعت برق، ضرورت حفظ پایداری شبکه در شرایط حساس و گاهی اضطراری است. در چنین شرایطی، چگونه میتوان میان سرعت انجام عملیات و رعایت الزامات ایمنی تعادل برقرار کرد؟
علیرضا حاجیحسینی: اصل اساسی این است که پایداری شبکه و ایمنی نیروی انسانی دو هدف متعارض نیستند؛ بلکه ایمنی، یکی از پیششرطهای استمرار بهرهبرداری مطمئن و پایدار از شبکه است.
تأکید من بر این است که هیچ مأموریتی، حتی در بحرانیترین شرایط بار شبکه، آنقدر فوریت ندارد که بهخاطر آن اصول اساسی ایمنی نادیده گرفته شود. شتابزدگی، بیتوجهی به دستورالعملها یا انجام کار بدون اطمینان از ایمنسازی تجهیزات، میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر برای کارکنان و شبکه برق به همراه داشته باشد.
از این رو، لازم است فرآیندهای عملیاتی بهگونهای طراحی شوند که ضمن پاسخگویی سریع به شرایط اضطراری، الزامات ایمنی نیز بهطور کامل رعایت شوند. آموزش مستمر، آمادگی قبلی، هماهنگی میان واحدهای مرتبط و دسترسی به تجهیزات استاندارد، نقش مهمی در تحقق این هدف دارند.
خبرنگار روابط عمومی: چه توصیهای برای مدیران ارشد و تصمیمگیران صنعت برق، و در مقابل، برای همکاران اجرایی در خطوط و پستها دارید؟
علیرضا حاجیحسینی: خطاب به مدیران و تصمیمگیران ارشد باید تأکید کنم که بهداشت، ایمنی و محیط زیست یک سرمایهگذاری راهبردی برای حفظ سرمایههای انسانی، ارتقای بهرهوری و صیانت از داراییهای سازمان است، نه صرفاً یک مرکز هزینه. سرمایهگذاری هدفمند در آموزش، استانداردسازی تجهیزات و بهبود شرایط محیط کار میتواند از تحمیل هزینههای سنگین ناشی از حوادث، آسیب به تجهیزات و اختلال در بهرهبرداری جلوگیری کند.
البته تعهد مدیریت ارشد باید در عمل نیز قابل مشاهده باشد؛ از تخصیص منابع موردنیاز گرفته تا حمایت از اجرای دستورالعملها و ایجاد شرایطی که کارکنان بتوانند بدون نگرانی از فشارهای عملیاتی، الزامات ایمنی را رعایت کنند. فرهنگ ایمنی زمانی در سازمان نهادینه میشود که مدیران در گفتار و رفتار خود به آن پایبند باشند.
اما خطاب به همکاران عملیاتی، تکنسینها، سیمبانان و اپراتورهای خطوط و پستها، میخواهم تأکید کنم که شما از سرمایههای ارزشمند صنعت برق و حافظان پایداری انرژی هستید. رعایت گامبهگام دستورالعملها، استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی، پرهیز از شتابزدگی و اطمینان از ایمنسازی و اتصال زمین مطمئن، برای حفظ سلامت شما و همکارانتان ضروری است.
هر یک از کارکنان حق دارند در شرایط ایمن و استاندارد فعالیت کنند و در مقابل، مسئولیت دارند از جان خود و دیگران صیانت کنند. مهمترین دستاورد هر مأموریت عملیاتی، انجام صحیح کار و بازگشت سالم همه همکاران به خانوادههایشان است.
خبرنگار روابط عمومی: با توجه به این رویکردها، چه برنامهها و اهدافی را برای آینده حوزه بهام در شرکت برق منطقهای یزد دنبال میکنید؟
علیرضا حاجیحسینی: هدف نهایی ما صرفاً کسب رتبه و عنوان نیست؛ بلکه میخواهیم بهصورت پایدار به سمت محیط کار بدون حادثه حرکت کنیم و فرهنگ ایمنی را در تمامی سطوح سازمان نهادینه سازیم.
در این مسیر، دیجیتالسازی فرآیندهای نظارت و پایش ایمنی، تحلیل دادهمحور حوادث و شبهحوادث، ارتقای مستمر شایستگیهای تخصصی و مهارتی کارکنان و توسعه شاخصهای مرتبط با بهداشت حرفهای و محیط زیست، از محورهای مورد توجه ما خواهد بود.
همچنین، تقویت رویکرد پیشگیرانه، افزایش مشارکت کارکنان در شناسایی و کنترل خطرات و استفاده از نتایج ارزیابیها برای اصلاح مستمر فرآیندها، میتواند به اثربخشی بیشتر نظام بهام کمک کند.
امیدواریم با همکاری و همراهی همه همکاران و حمایت مدیران، شرکت برق منطقهای یزد همچنان در مسیر ارتقای استانداردهای بهداشت، ایمنی و محیط زیست حرکت کند و الگویی پیشرو در صنعت برق کشور باشد.
خبرنگار روابط عمومی: در پایان، اگر بخواهید پیام اصلی این گفتوگو را در یک جمله بیان کنید، چه خواهید گفت؟
علیرضا حاجیحسینی: ایمنی مسئولیت همگانی و پیششرط بهرهبرداری پایدار از شبکه برق است؛ هیچ دستاوردی ارزشمندتر از حفظ جان انسانها و بازگشت سالم کارکنان به خانوادههایشان نیست.